TopLista stron o C.S.Lewisie

Najlepsze strony o tematyce Fantasy
Toplista stron poświęconych fantastyce
Najlepsze strony o literaturze - RANKING



PRZESŁANIE


"Opowieści z Narnii"

...czyli część 1

Zbyt późno jak sądzę, wpadły mi w ręce „Opowieści z Narnii” Lewisa. Nie wiem dlaczego nie poznałam tej książki wcześniej. Być może dokonałabym innych wyborów, poszła inną drogą. Trzeba przyznać, że z Narnii, z tego innego świata, wiele można wydobyć, wiele wynieść, zupełnie tak, jakby się przywoziło trofea z dalekich podróży. Opowieść jest nasycona symboliką, rozmaitymi odniesieniami, kontekstami. Nie ma tu słowa, czy zdania, które nie niosłoby jakiejś istotnej treści. Historia Narnii toczy się pod powierzchnią fabuły, ta, stanowi zaledwie pretekst do powiedzenia o czymś więcej: o Bogu, wierze, zbawieniu, niewidzialnej, ale jakże rzeczywistej materii świata.

Opowieść o Narnii zaczyna się podczas II wojny Światowej. Troje dzieci zostaje wysłanych gdzieś na daleką angielską prowincję, w miejsce o wiele bezpieczniejsze niż Londyn nękany nalotami bombowymi. Mieszkają u starego profesora w wielkim domu pełnym starych sprzętów, pustych pokoi, tajemnic. Któregoś dnia, bawiąc się w chowanego trafiają właśnie do Narnii przechodząc przez starą szafę. To już nie pierwsza baśń, w której to, co zwykłe, niepozorne, stare, okazuje się miejscem szczególnym, pełnym mocy, umożliwiającym przemianę. Lewis ma tego pełną świadomość. Przedmioty związane z Narnią kierują nas za każdym razem do całej przestrzeni symbolicznej tak, jak to opisywał Gaston Bachelard w „Poetyce mitu”.

Pierwszą osobą, która trafia do innego świata jest mała niewinna i dobroduszna Łucja. To ona spotyka dziwnych mieszkańców Narnii. Jej pierwszym rozmówcą jest faun Tumnus. Tę przedziwną baśniową krainę zamieszkuje więcej istot rodem z mitologii greckiej: driady, najady, centaury, a nawet sam Bachus rozsiewający wszędzie śmiech i winną latorośl. Poza postaciami z mitów są także mówiące zwierzęta, mądre, dobre, nie zachwiane w wierze w odwieczny porządek świata. Są to istoty, które zachowują pamięć o pierwotnych nakazach i zakazach, przechowują tradycję. Jednocześnie, ze względu na swój sposób istnienia chronione są kategorycznym zakazem spożywania ich mięsa. Przywodzi to na myśl zwierzęta totemiczne w społecznościach plemiennych, które również chronione były analogicznym zakazem. One także istniały niejako podobnie do ludzi. Ich losy splatały się z ludzkimi, bo w mitycznych czasach prapoczątku wszyscy żyli w przyjaźni i wzajemnym zrozumieniu zawierając małżeństwa. O tym wszystkim co działo się w mitycznym czasie illud tempus opowiadały najważniejsze mity. Rzeczywistość narnijska jest rodzajem splotu urzeczywistnionych mitów w tym tych, które kształtowały naszą kulturę. Świat opisany przez Lewisa to w pewnym sensie sytuacja rajska, czy świata tuż po stworzeniu: bliski kontakt żywych istot także zwierząt i ludzi, pewne ożywienie i uduchowienie natury, które znajduje wyraz choćby w poruszających się drzewach, obowiązujące zakazy co do zabijania i jedzenia, możliwość bezpośredniego kontaktu z bóstwem. W dodatku sama kraina została opisana jako żyzna, piękna, dziewicza poprzecinana źródłami pełnymi kryształowej wody. Właściwie fabuła sześciu tomów – wyjątek stanowi „Podróż wędrowca do świtu - opiera się na zaistnieniu pewnego defektu, na wniknięciu zła w ten niemal doskonały świat. Zamiast życia szerzy się śmierć, dawne prawa zostają podważone, nawet sama pamięć o stwórcy zaciera się i odchodzi w niebyt. Świat zdaje się chylić ku upadkowi. I wtedy właśnie przychodzi pomoc. Ze swej krainy przybywa sam Aslan, wprowadzony do historii jako syn władcy zza morza, istota odwieczna, żyjąca poza czasem, która jednak zstępuje w czas pod postacią wielkiego Lwa. Aslan wzywa także istoty z naszego świata, bowiem to właśnie synowie i córki Adama i Ewy, mimo iż nie są rdzennymi mieszkańcami, ustanowieni zostali władcami Narnii już u jej początków. Tylko oni, we współpracy z Aslanem są w stanie zaradzić grożącym niebezpieczeństwom. Nie jest bez znaczenia i to, że do Narnii mogą się dostać jedynie dzieci. W pewnym wieku ten inny świat zamyka się przed nimi ostatecznie.

Na końcu każdej z opowieści okazuje się, że nieszczęście, które zdawało się ogarniać krainę, zostaje przemienione w największe szczęście, które dać może tylko nadzieja, wiara i bezpośredni kontakt z Bóstwem. Znów wraca pierwotna harmonia, prawdziwie ożywają mity. W drugim tomie zatytułowanym „Książę Kaspian” po tryumfie narnijczyków jesteśmy świadkami radosnego korowodu, w którym pojawiają się Bachus, Sylen i menady wykonujący dziki taniec obfitości.

Autor: Joanna Sarnecka-Drużycka

< < Powrót do strony głównej